Forex- en CFD-brokers in België: wat het FSMA-verbod betekent

Het Koninklijk Besluit van 2016 richt zich op de verkoop op afstand van bepaalde risicovolle producten aan particulieren. Onder het verbod vallen CFD's (contracts for difference), binaire opties en andere OTC-derivaten met kenmerken die de FSMA als schadelijk beschouwt, zoals een onbepaalde looptijd of een hefboom die het verlies kan vergroten. Daarnaast verbiedt het besluit een reeks agressieve distributietechnieken: ongevraagde telefoontjes, ongevraagd bezoek en vergelijkbare opdringerige benaderingen.

De achterliggende reden is beschermend van aard. De FSMA constateerde dat een groot deel van de particuliere beleggers geld verloor met deze producten, mede door de hefboom en de complexiteit ervan. Het Belgische verbod dateert bovendien van vóór de Europese ESMA-maatregelen van 2018; België koos voor een strengere, nationale lijn en heeft die aangehouden. Een broker die CFD's aan Belgische particulieren aanbiedt, handelt daarmee in strijd met dit regime, ongeacht in welk land hij is gevestigd.

In de praktijk betekent dit dat u zich als Belgische particulier niet legaal kunt laten aanmelden voor CFD-handel bij een broker die de regels naleeft. Een correcte, EU-gereguleerde partij zal een Belgisch woonadres voor deze producten weigeren of het aanbod beperken.

Blijft er toch een broker die u wél als CFD-klant accepteert, dan is dat een signaal dat die partij zich niet aan het Belgische regime houdt. Vaak gaat het dan om aanbieders buiten de EU, zonder toezicht dat u bescherming biedt. Het risico verschuift dan van marktrisico naar tegenpartijrisico: onduidelijkheid over opnames, over de afwikkeling van uw geld en over uw verhaalsmogelijkheden als er iets misgaat. Daarom is de vergelijking hieronder voor Belgische lezers bewust informatief en geen uitnodiging om u aan te melden.

Het verbod betreft CFD's en vergelijkbare OTC-derivaten, niet het beleggen als zodanig. Voor Belgische particulieren blijven verschillende gereguleerde routes open.

Beursgenoteerde futures en opties: dit zijn gestandaardiseerde instrumenten die op een gereglementeerde markt worden verhandeld, met een andere juridische status dan OTC-CFD's. Ze zijn complex en niet zonder risico, maar vallen niet onder het CFD-verbod.

Gewoon beleggen in aandelen en ETF's: via een MiFID-gereguleerde broker of bank kunt u rechtstreeks aandelen en trackers (ETF's) kopen, zonder hefboom en zonder CFD-constructie. Voor de meeste particulieren is dit de eenvoudigste legale weg.

Wees voorzichtig met aanbieders die beweren het verbod te 'omzeilen' via een bepaalde constructie of via een professionele-cliëntstatus. Wie zich als professionele cliënt laat classificeren, verliest de bescherming die particulieren genieten, en dat is zelden in het belang van een particuliere belegger. Wij claimen niet dat enige structuur het verbod netjes omzeilt; laat u bij twijfel adviseren.

De Belgische fiscaliteit voor beleggers verschilt sterk van de Nederlandse en verdient een eigen beoordeling. Op hoofdlijnen krijgt een Belgische particulier te maken met de beurstaks (de taks op de beursverrichtingen) bij aan- en verkopen, met roerende voorheffing op dividenden en interesten, en met recentere ontwikkelingen rond de belasting van meerwaarden. De precieze tarieven, vrijstellingen en de behandeling per instrument wijzigen regelmatig en hangen af van uw persoonlijke situatie.

Dit is geen fiscaal advies. Laat uw situatie beoordelen door een belastingadviseur of accountant voordat u posities inneemt; een verkeerde inschatting van de beurstaks of de aangifteplicht kan duur uitpakken.

In Nederland bestaat geen nationaal CFD-verbod zoals in België. Een Nederlandse particulier mag CFD's verhandelen binnen het Europese kader dat de ESMA sinds 2018 heeft vastgelegd. Die regels beperken het risico met vaste hefboomlimieten: maximaal 30:1 op de belangrijkste valutaparen, 20:1 op niet-belangrijke valutaparen, goud en belangrijke indices, 10:1 op overige grondstoffen en niet-belangrijke indices, 5:1 op individuele aandelen en 2:1 op crypto.

Daarbovenop gelden verplichte bescherming tegen een negatief saldo, een margin-close-out zodra de aangehouden marge onder 50% van de vereiste marge zakt, en een verbod op handelsbonussen als lokmiddel. Het verschil met België is dus niet gradueel maar principieel: Nederland reguleert CFD's streng, België verbiedt de verkoop ervan aan particulieren.

Voor lezers in Nederland en andere EU-landen is het nuttig te weten hoe het toezicht is verdeeld. Een buitenlandse EU-broker bedient Nederlandse klanten onder een MiFID II-paspoort. Het toezicht blijft dan bij de toezichthouder van het land van vergunning — bijvoorbeeld de Cypriotische CySEC — en niet bij de Nederlandse AFM.

De beleggerscompensatie volgt eveneens het land van vergunning. Bij een CySEC-entiteit valt u onder het Investor Compensation Fund (ICF), tot 20.000 euro; bij een Nederlandse vergunning onder het Nederlandse beleggerscompensatiestelsel, eveneens tot 20.000 euro. Belangrijk: die regelingen dekken het faillissement van de broker, niet uw handelsverliezen. Controleer in de vergelijking hieronder onder welke toezichthouder een broker valt voordat u een keuze maakt.